Saradnja sa privredom i istraživački rad

Od osnivanja Škole razvijala se aktivnost od strane nastavnika na poslovima saradnje sa privredom. Takva saradnja mogla je da se realizuje zahvaljujući nastavnom kadru koji je došao iz privrede sa dobrim inženjerskim iskustvom. Kasnije je Škola takođe vršila izbor nastavnog kadra iz privrede, instituta i sa fakulteta, koji je pored nastave ispoljavao i afinitet prema saradnji sa privredom i institutima na konkretnim inženjerskim ili razvojnim projektima.

U periodu intenzivnog razvoja i investicija u privredi Škola je realizovala značajne projekte iz sledećih oblasti:

• konstrukcije specijalnih mašina i uređaja za potrebe industrije
• konstrukcije alata za obradu lima za potrebe automobilske industrije
• projektovanje i nadzor nad montažom i puštanje u probni rad proizvodnih linija za obradu delova od metala; projektovanje i nadzor nad montažom raznih procesnih instalacija u oblasti prehrambene i hemijske industrije, energetike, grejanja, klimatizacije i dr.
• izrada projekta mehanizacije i automatizacije pojedinih proizvodnih procesa
• izrada idejnih projekata i studija opravdanosti investicionih ulaganja
• izdavanje uverenja o kvalitetu proizvoda - atesta
• održavanje stručnih seminara i kurseva za inovaciju znanja

Ovakva vrsta saradnje ostvarivana je sa proizvodnim preduzećima i naučnim institutima od kojih su najvažniji: Industrija motora - Rakovica, Industrija mašina i traktora - Novi Beograd, FOB, Industrija kotrljajućih ležajeva, ''Branko Plećaš'', Tovarna avtomobila - Maribor, FIAZ - Prokuplje, Livnica Beograd, Partizanski put, Instituti ''Mihajlo Pupin'' i ''Kirilo Savić'', RO Vaga, ŽTP Beograd, Elektronska industrija - Beograd, Pivara Pančevo i drugi.

Navedene aktivnosti u Školi bile su vrlo izražene sve do 1990. godine i imale zapažen udeo u ukupnom prihodu Škole.

Formiranje Centra za istraživanje i razvoj u oblasti mašinstva

Na bazi već ustaljene aktivnosti po pitanju saradnje sa privredom, Škola je organizaciono konstituisala ovu aktivnost kroz Centar za istraživanje i razvoj u oblasti mašinstva (CIROM) što je definisano Statutom Škole i organizaciono - hijerarhijskom šemom.

Na predlog Direktora Škole Nastavno veće određuje rukovodioca CIROM-a. Saradnja sa privredom usmerena je preko CIROM-a i odvija na osnovu Pravilnika o saradnji sa preduzećima i ustanovama i Pravilnika o ispitivanju i izdavanju uverenja o kvalitetu proizvoda - atesta.

CIROM je postavljen na takav način da objedinjuje sve laboratorije i radionice Škole u funkciionalnu celinu za potrebe nastave i istraživanja za potrebe privrede. Ambicija Škole je da se pored nastavnika Škole, kao nosilaca projekata, i studenti uključuju na poslovima saradnje sa privredom.

U periodu nakon 1990. godine saradnja Škole, odnosno CIROM-a, je nastavljena, ali u manjem obimu, i realizuje se kroz:

• istraživačko razvojne poslove
• saradnju sa privredom i
• saradnju sa drugim istraživačkim organizacijama

Istraživačko razvojni poslovi odnose se na rešavanje konkretnih tehničko - tehnoloških problema po zahtevu naručioca, jer CIROM nema naučno istraživački status. Primera radi, navodi se izvođački projekat, u široj javnosti povoljno ocenjen, iskorišćen kao moguće rešenje za prečišćavanje fekalnih, sanitarnih i otpadnih voda u brodovima i na splavovima, kao i objektima bez spoljne kanalizacije.

Jedna vrsta istraživačko razvojnih poslova odnosi se na projektovanje, konstruisanje i izradu tehničke dokumentacije novih proizvoda, sklopova i elemenata uređaja. Primer za to je eksterna proteza za veštački kuk, kao substitucija uvoza, urađena za ''Rudo'' - Beograd. Uz tehničku dokumentaciju urađen je prototip na nivou funkcionalnog modela.

Druga vrsta istraživačko razvojnih poslova vezana je za osvajanje proizvodnje određenih proizvoda, sa preporukama izbora materijala, tehnološkog procesa i tehnološkoh postupka, mogućih izmena i prilagođenja realnim proizvodnim mogućanostima. Primer za ovaj vid saradnje je hidro-pnumatski cilindar.

Treću grupu istraživačko razvojnih poslova čine poslovi kontrole i revizije tehničke dokumentacije sa stanovišta pripreme za proizvodnju (npr. uređaj za nošenje i pozicioniranje reflektora).

U kategoriji istraživačko razvojnih poslova do sada je realizovano oko 25 većih ili manjih zadataka.

Saradnja sa raznim privrednim organizacijama ogleda se, takođe, kroz tri grupe aktivnosti.

Prva se odnosi na projektovanje instalacije grejanja i klimatizacije za stambene i druge objekte, pri čemu ima i takvih, koje predstavaaju ozbiljan projektantski izazov.

Mašinska radionica Škole omogućava izradu različitih mašinskih elemenata ili delova uređaja i sistema. Kao primer se navode zvezde i uvodnici za Sokaru "Weifert", krivajni mehanizam za točilicu Pivare Pančevo, kolenasto vratilo za kompresor Linde-1, razni klipovi, probojci i sl.

Treći vid saradnje sa privredom je ispitivanje kvaliteta proizvoda, uređaja i sistema sa izdavanjem odgovarajućeg uverenja - atesta kvaliteta. Jedan od karakterističnih poslova bilo je ispitivanje i preporuka za popravku - rekonstrukciju autonomnog agregata za napajanje strujom u Saveznoj upravi carina - Beograd. Ovome treba dodati i ispitivanje kvaliteta parkovskih sprava za igru dece i 56 drugih ispitivanja.

Kao što je već rečeno, CIROM nema status naučno istraživačke jedinice i ne može samostalno da konkuriše i pristupa realizaciji naučnih, tehnoloških i inovacionih projekata koji su u nadležnosti Ministarstva za nauku i tehnologiju. Sa druge strane, registrovane naučno istraživačke ustanove mogu da dobiju pomoć u realizaciji dela projekta ili dela zadatka u CIROM-u. To omogućava dvosmernu saradnju, koja se ostvaruje od slučaja do slučaja sa Institutima za fiziku, "Mihajlo Pupin", "Boris Kidrič" - Vinča i dr. Kao primer navodi se projektovanje i izrada podloge računara u okviru realizacije dela projekta vezanog za osiguranje od nedozvoljenog upada u sistem sa Institutom "Mihajlo Pupin".